Siena

Panforte

Sieneńskie ciasto, którego korzenie według tradycji sięgają średniowiecza; nazwa znaczy mocny chleb — zwykle tłumaczy się ją intensywnością przypraw. Nie jest ciastem w normalnym sensie: mąki jest w nim mniej niż jedna dziesiąta masy, reszta to orzechy, owoce kandyzowane i miód. Sukces zależy od syropu: trzeba go doprowadzić dokładnie do 115°C. Niżej — panforte nie stężeje i rozpłynie się przy krojeniu. Wyżej — po ostudzeniu robi się bardzo twarde.

Łącznie
2 h aktywnie 30 min
Forma
tortownica o średnicy 23 cm
Porcje
16 porcji
Trudność
średnie · grudzień – luty

Twojej pracy jest w tym 0 min.

Prażenie orzechów15 min
Syrop10 min
Pieczenie35 min
Studzenie60 min
  • Prażenie orzechów 15 min
  • Syrop 10 min
  • Pieczenie 35 min
  • Studzenie 60 min
Twoja pracaCzeka samo

Krok po kroku

0 / 8 zrobione
  1. Upraż orzechy i obierz laskowe ze skórek

    Praż migdały i orzechy laskowe 12 minut w 170°C, a laskowe zawiń w ściereczkę i przetrzyj, żeby zeszły skórki. Skórki są gorzkie i w panforte, gdzie orzechy są całe i wyczuwalne, robi to wyraźną różnicę.

    Składniki: 200 g migdały · 150 g orzechy laskowe · 150 g skórka pomarańczowa kandyzowana · 100 g cedrat kandyzowany · 80 g figi suszone

    Skórki z laskowych precz — w panforte gorzkniałyby wyraźnie.
  2. Wyłóż formę opłatkiem

    Wyłóż dno tortownicy o średnicy 23 cm opłatkiem — tradycyjnym spodem panforte, który zostaje na cieście po upieczeniu. Jeśli nie masz, użyj papieru do pieczenia i posmaruj go masłem; masa jest tak lepka, że bez wyłożenia formy nie da się jej wyjąć.

    Składniki: 180 g miód · 150 g cukier · 2 łyżki woda · 4 łyżki cukier puder · 1 szt. opłatek

  3. Wymieszaj orzechy z owocami i przyprawami

    Posiekaj owoce kandyzowane i figi na kawałki wielkości orzechów i wymieszaj z całymi orzechami, mąką i przyprawami. Orzechów nie siekaj — w panforte mają być całe i widoczne w przekroju, to znak rozpoznawczy tego ciasta.

    Składniki: 90 g mąka pszenna · 2 łyżeczki cynamon · 1 łyżeczka kolendra · ½ łyżeczka gałka muszkatołowa · ½ łyżeczka goździki · ½ łyżeczka pieprz czarny · 2 łyżki kakao

  4. Ugotuj syrop dokładnie do 115°C

    Gotuj miód, cukier i wodę do 115°C, sprawdzając termometrem. To jedyny krytyczny pomiar w przepisie: niżej ciasto nie zwiąże i rozleje się przy krojeniu, wyżej zastygnie na twardy karmel nie do przegryzienia.

    Składniki: 180 g miód · 150 g cukier · 2 łyżki woda · 4 łyżki cukier puder · 1 szt. opłatek

    Sto piętnaście stopni — jedyny krytyczny pomiar w przepisie.
  5. Wlej gorący syrop i mieszaj natychmiast

    Wlej wrzący syrop do miski z orzechami i mieszaj szybko drewnianą łyżką, aż wszystko się oklei. Działaj szybko — syrop stygnie w kontakcie z orzechami i masa z każdą chwilą gęstnieje, aż przestaje dać się mieszać.

    Składniki: 200 g migdały · 150 g orzechy laskowe · 150 g skórka pomarańczowa kandyzowana · 100 g cedrat kandyzowany · 80 g figi suszone

  6. Wciśnij masę do formy mokrymi rękami

    Przełóż masę do formy i wciśnij ją na płasko mokrymi rękami albo wilgotną szpatułką. Masa jest ekstremalnie lepka, a do mokrych dłoni prawie się nie przykleja. Warstwa ma mieć około 2–2,5 cm.

    Składniki: 200 g migdały · 150 g orzechy laskowe · 150 g skórka pomarańczowa kandyzowana · 100 g cedrat kandyzowany · 80 g figi suszone

    Mokre ręce — to jedyna rzecz, do której masa się nie klei.
  7. Piecz krótko i w niskiej temperaturze

    Piecz 30–35 minut w 150°C. Panforte nie wyrasta i prawie nie zmienia wyglądu — wierzch tylko lekko zmatowieje i zacznie bąbelkować przy brzegach. Dłuższe pieczenie wysusza je i po ostudzeniu jest twarde.

    Składniki: 90 g mąka pszenna · 2 łyżeczki cynamon · 1 łyżeczka kolendra · ½ łyżeczka gałka muszkatołowa · ½ łyżeczka goździki · ½ łyżeczka pieprz czarny · 2 łyżki kakao

  8. Studź w formie i oprósz cukrem

    Studź całkowicie w formie, co najmniej godzinę — ciepłe panforte jest miękkie i rozpadnie się przy wyjmowaniu. Zdejmij obręcz, oprósz grubo cukrem pudrem i krój ostrym nożem w wąskie kliny, bo jest bardzo sycące.

    Składniki: 180 g miód · 150 g cukier · 2 łyżki woda · 4 łyżki cukier puder · 1 szt. opłatek

Zanim zaczniesz

Pieprz w cieście świątecznym

Czarny pieprz w panforte to nie ekstrawagancja, tylko pamiątka po średniowiecznym handlu przyprawami, w którym uczestniczyła Siena. Wersja panpepato zawiera go jeszcze więcej i wyraźnie szczypie w język — a mimo to jest deserem.

Cedrat trudno zastąpić

Kandyzowany cedrat ma smak łagodniejszy i bardziej kwiatowy niż skórka pomarańczowa i to on daje panforte charakterystyczny ton. Jeśli go nie znajdziesz, użyj więcej pomarańczy plus kandyzowaną cytrynę, ale nie samej pomarańczy.

Miesiąc w papierze

Panforte wytrzyma miesiąc zawinięte w papier i przechowywane w chłodzie — tradycyjnie robiono je z myślą o długim przechowywaniu. Twardnieje z czasem; krój cienko i wyjmij z chłodu na pół godziny przed podaniem.

Wartości odżywcze

na porcję
295kcal
41 gwęglowodany
5 gbiałko
12 gtłuszcz