Kulajda
Tradycyjna zupa z południowych Czech: ziemniaki i leśne grzyby w kremowym, lekko kwaśnym wywarze ze śmietaną, z mnóstwem świeżego koperku i jajkiem w koszulce na wierzchu. Charakter nadaje jej połączenie trzech smaków: kminku, octu, który równoważy śmietanę, i koperku dodanego dopiero na koniec. Najlepsza jest jesienią ze świeżymi grzybami leśnymi, ale z pieczarkami i garścią suszonych też wychodzi znakomita. Klucz to zahartowanie śmietany gorącą zupą, żeby się nie zwarzyła.
Twojej pracy jest w tym 0 min.
- Przygotowanie 15 min
- Grzyby 10 min
- Ziemniaki 20 min
- Zagęszczanie 8 min
- Jajka w koszulkach 15 min
Krok po kroku
0 / 8 zrobioneNamocz suszone grzyby
Zalej suszone grzyby 250 ml gorącej wody (z podanej ilości) i odstaw na 15 minut. Wodę z moczenia zachowaj — to w niej jest najwięcej leśnego smaku. Świeże grzyby oczyść i pokrój w plasterki.
Składniki: 250 g grzyby leśne lub pieczarki · 15 g suszone grzyby · 20 g masło · 1200 ml woda · 400 g ziemniaki · ½ łyżeczka kminek · 1 szt. liść laurowy · 3 szt. ziele angielskie · 1½ łyżeczki sól
Podsmaż grzyby z kminkiem
W garnku roztop masło i podsmaż świeże grzyby 5–6 minut, aż odparuje z nich woda i lekko się zrumienią. Dodaj kminek na ostatnią minutę.
Składniki: 250 g grzyby leśne lub pieczarki · 15 g suszone grzyby · 20 g masło · 1200 ml woda · 400 g ziemniaki · ½ łyżeczka kminek · 1 szt. liść laurowy · 3 szt. ziele angielskie · 1½ łyżeczki sól
Aż odparują — dopiero wtedy się zrumienią.Dodaj wodę, ziemniaki i przyprawy
Wlej resztę wody i wodę z moczenia grzybów (przecedzoną przez sitko z papierem, żeby zatrzymać piasek), dodaj pokrojone suszone grzyby, ziemniaki w kostce 1,5 cm, liść laurowy, ziele angielskie i sól. Gotuj 15–18 minut, aż ziemniaki będą miękkie.
Składniki: 250 g grzyby leśne lub pieczarki · 15 g suszone grzyby · 20 g masło · 1200 ml woda · 400 g ziemniaki · ½ łyżeczka kminek · 1 szt. liść laurowy · 3 szt. ziele angielskie · 1½ łyżeczki sól
Przygotuj zaprawę
W misce wymieszaj kwaśną śmietanę ze śmietanką i mąką na gładko. Wlewaj do niej chochlą gorącą zupę, cały czas mieszając — 3–4 chochle. Tak zahartowana śmietana nie zwarzy się w garnku.
Składniki: 250 g kwaśna śmietana 18% · 100 ml śmietanka 30% · 2 łyżki mąka pszenna · 1½ łyżki ocet spirytusowy lub winny · 1 szczypta cukier · 1 pęczek koperek, posiekany
Gorąca zupa do śmietany, nie odwrotnie.Zagęść zupę
Wlej zaprawę do garnka, mieszając, i gotuj na małym ogniu 5 minut, aż zupa zgęstnieje i straci smak surowej mąki. Nie doprowadzaj do mocnego wrzenia.
Składniki: 250 g kwaśna śmietana 18% · 100 ml śmietanka 30% · 2 łyżki mąka pszenna · 1½ łyżki ocet spirytusowy lub winny · 1 szczypta cukier · 1 pęczek koperek, posiekany
Dopraw octem i dodaj koperek
Wyjmij liść laurowy i ziele. Dopraw zupę octem, szczyptą cukru i solą — ma być wyraźnie, ale przyjemnie kwaśna. Wsyp koperek dopiero teraz, poza ogniem; gotowany traci kolor i aromat.
Składniki: 250 g kwaśna śmietana 18% · 100 ml śmietanka 30% · 2 łyżki mąka pszenna · 1½ łyżki ocet spirytusowy lub winny · 1 szczypta cukier · 1 pęczek koperek, posiekany
Przygotuj jajka w koszulkach
W szerokim rondlu zagotuj wodę z octem i zmniejsz ogień, aż będzie tylko mrugać. Wbij jajko do kubka, zamieszaj wodę i wsuń jajko do środka wiru. Gotuj 3–4 minuty, aż białko się zetnie, a żółtko pozostanie płynne. Wyjmij łyżką cedzakową i przełóż do miski z ciepłą wodą. Powtórz z resztą jajek — łącznie ok. 15 minut.
Składniki: 4 szt. jajka, bardzo świeże · 1 łyżka ocet do wody
Woda ma mrugać — jajko do środka wiru.Podaj z jajkiem na wierzchu
Rozlej zupę do talerzy i połóż na środku jajko w koszulce. Podawaj z ciemnym pieczywem. Przekłute żółtko rozlewa się w zupie i czyni ją jeszcze bardziej kremową.
Składniki: 4 szt. jajka, bardzo świeże · 1 łyżka ocet do wody
Zanim zaczniesz
Jaki ocet
W Czechach używa się zwykłego octu spirytusowego. Ocet winny jest łagodniejszy — dodaj go trochę więcej. Zaczynaj od łyżki i doprawiaj stopniowo, bo kwaśność ma podkreślać śmietanę, a nie ją przykrywać.
Bezpieczne jajka
Jajko w koszulce ma płynne żółtko. Dla dzieci, kobiet w ciąży i osób starszych gotuj jajka 7–8 minut, aż żółtko całkiem się zetnie, albo podaj zupę z jajkiem na twardo.
Przechowywanie
Zupa bez jajek wytrzyma 2 dni w lodówce. Odgrzewaj ją na małym ogniu, bez gotowania, a koperek dodaj świeży. Jajka zawsze przygotowuj tuż przed podaniem.
