Lefse
Norweskie placki świąteczne z ziemniaków, cienkie jak papier i miękkie jak tkanina. Je się je posmarowane masłem, posypane cukrem i cynamonem, zwinięte w rulon, albo z wędzonym łososiem. Dwie rzeczy są kluczowe: ziemniaki muszą być przeciśnięte przez praskę na gorąco i schłodzone przez noc — ciepła masa wymaga zbyt dużo mąki i placki twardnieją. I smaży się je na suchej, bardzo gorącej płycie, bez tłuszczu.
Twojej pracy jest w tym 15 min.
- Ziemniaki 40 min
- Chłodzenie przez noc 480 min
- Mąka i kulki 15 min
- Wałkowanie i pieczenie na płycie 45 min
Krok po kroku
0 / 8 zrobioneUgotuj ziemniaki w mundurkach
Ugotuj ziemniaki w skórkach, 25–30 minut, aż będą miękkie. W skórkach nie nasiąkają wodą — mokra masa wymaga więcej mąki, a lefse wychodzą wtedy twarde.
Składniki: 1000 g ziemniaki · 60 g masło · 80 ml śmietanka 30% · 1 łyżka cukier · 1 łyżeczka sól · 220 g mąka pszenna
Przeciśnij przez praskę na gorąco
Obierz ziemniaki, póki parzą, i przeciśnij przez praskę do ziemniaków — nie tłucz tłuczkiem. Praska daje masę puszystą i suchą, a tłuczek miażdży komórki ziemniaka i uwalnia skrobię, przez co ciasto robi się klejące.
Składniki: 1000 g ziemniaki · 60 g masło · 80 ml śmietanka 30% · 1 łyżka cukier · 1 łyżeczka sól · 220 g mąka pszenna
Praska, nie tłuczek — masa ma być puszysta i sucha.Wmieszaj masło, śmietankę i sól
Do gorącej masy wmieszaj masło, śmietankę, cukier i sól widelcem, delikatnie, tylko do połączenia. Mieszaj jak najkrócej — każdy dodatkowy ruch uwalnia skrobię.
Składniki: 1000 g ziemniaki · 60 g masło · 80 ml śmietanka 30% · 1 łyżka cukier · 1 łyżeczka sól · 220 g mąka pszenna
Schłódź masę przez noc
Przykryj i schłódź w lodówce co najmniej 8 godzin, najlepiej przez noc. Zimna masa ziemniaczana tężeje i potrzebuje mniej mąki. To najważniejszy krok — ciepłą masę trzeba by zagęścić taką ilością mąki, że lefse straciłyby delikatność.
Składniki: 1000 g ziemniaki · 60 g masło · 80 ml śmietanka 30% · 1 łyżka cukier · 1 łyżeczka sól · 220 g mąka pszenna
Wmieszaj mąkę i uformuj kulki
Wmieszaj mąkę do zimnej masy rękami, szybko, aż ciasto przestanie się kleić (przy wilgotnych ziemniakach może być potrzebna łyżka lub dwie mąki więcej). Podziel na 12 kulek, po ok. 100 g, i trzymaj w lodówce — ciepłe ciasto przywiera do wałka i rwie się przy wałkowaniu.
Składniki: 1000 g ziemniaki · 60 g masło · 80 ml śmietanka 30% · 1 łyżka cukier · 1 łyżeczka sól · 220 g mąka pszenna
Wałkuj cienko jak papier
Na mocno oprószonej mąką ściereczce rozwałkuj kulkę w placek średnicy ok. 30 cm, tak cienki, że prześwituje. Wałek owinięty ściereczką albo z rowkami nie przywiera. Obracaj placek co kilka ruchów. Kolejne placki wałkuj na bieżąco, gdy poprzedni się piecze.
Składniki: 1000 g ziemniaki · 60 g masło · 80 ml śmietanka 30% · 1 łyżka cukier · 1 łyżeczka sól · 220 g mąka pszenna
Tak cienki, że prześwituje — wałek w ściereczce nie klei się.Piecz na suchej, gorącej płycie
Przenieś placek na suchą, bardzo gorącą płytę (ok. 250°C — płyta do lefse albo elektryczna naleśnikarka; jeśli masz tylko patelnię, wałkuj placki na średnicę jej dna), nawijając go na długą, płaską łopatkę. Piecz 45–60 sekund z każdej strony, aż pojawią się brązowe cętki. Bez tłuszczu — tłuszcz robi z lefse naleśnik. Dwanaście placków, wałkowanych na bieżąco, zajmie łącznie ok. 45 minut.
Składniki: 1000 g ziemniaki · 60 g masło · 80 ml śmietanka 30% · 1 łyżka cukier · 1 łyżeczka sól · 220 g mąka pszenna
Sucha, gorąca płyta i brązowe cętki — bez tłuszczu.Studź pod ściereczką
Układaj gotowe lefse jeden na drugim między dwiema ściereczkami. Para zmiękcza je i robi elastycznymi jak tkanina. Podawaj posmarowane masłem, posypane cukrem z cynamonem i zwinięte w rulon.
Składniki: 100 g masło · 4 łyżki cukier · 2 łyżeczki cynamon
Zanim zaczniesz
Sprzęt norweski, zamienniki domowe
Norwegowie mają specjalną płytę do lefse, wałek z rowkami i drewnianą łopatkę. W domu wystarczy elektryczna naleśnikarka albo duża patelnia żeliwna, zwykły wałek owinięty bawełnianą ściereczką i długa łopatka do naleśników.
Z łososiem na słono
Poza wersją słodką lefse je się też na słono — z wędzonym łososiem i śmietaną albo z wędlinami, zawinięte jak naleśnik.
Mrożą się doskonale
Lefse zamrażają się bardzo dobrze, przełożone papierem do pieczenia i szczelnie zawinięte. Rozmrażaj w lodówce pod ściereczką — tradycyjnie robi się ich zapas na cały okres świąteczny.
