Zelten
Zelten to bożonarodzeniowe ciasto z Trydentu i Południowego Tyrolu o długiej tradycji. Nazwę często wywodzi się od niemieckiego „selten”, czyli „rzadko”, bo piekło się je raz w roku, ale to raczej ludowa etymologia — słowo łączy się z dawnym niemieckim „Zelten”, czyli płaskim plackiem (stąd też „Lebzelten”, pierniki). W odróżnieniu od panettone to bardziej bakalie niż ciasto: suszone figi, daktyle, rodzynki, orzechy włoskie i pinie zlepione niewielką ilością ciasta drożdżowego z miodem i korzeniami. Piecze się je z wyprzedzeniem, zwykle na początku grudnia, i przed pokrojeniem odstawia co najmniej na kilka dni, żeby dojrzało. Kroi się je cienko, jak keks.
Twojej pracy jest w tym 40 min.
- Moczenie bakalii 480 min
- Ciasto drożdżowe 20 min
- Wyrastanie 60 min
- Łączenie i formowanie 20 min
- Garowanie 30 min
- Pieczenie 50 min
- Studzenie 120 min
Krok po kroku
0 / 8 zrobioneNamocz bakalie
Pokrój figi i daktyle w kostkę, orzechy włoskie posiekaj grubo. Wymieszaj z rodzynkami, skórką kandyzowaną, piniami, skórką z pomarańczy i alkoholem, przykryj i odstaw na 8 godzin albo na noc.
Składniki: 200 g suszone figi · 100 g suszone daktyle bez pestek · 150 g rodzynki · 50 g kandyzowana skórka pomarańczowa · 100 g orzechy włoskie · 50 g orzeszki pinii · 60 ml rum, brandy lub grappa · 1 łyżka otarta skórka z pomarańczy
Bakalie nasiąkają alkoholem przez całą noc.Zrób rozczyn
Rozkrusz drożdże w letnim mleku z łyżką cukru i 2 łyżkami mąki. Odstaw na 10 minut, aż zacznie pracować.
Składniki: 250 g mąka pszenna · 15 g drożdże świeże · 100 ml letnie mleko · 60 g cukier · 2 łyżki miód · 50 g masło, roztopione · 1 szt. jajko · 1 łyżeczka cynamon · ¼ łyżeczka goździki, mielone · ½ łyżeczka sól
Zagnieć ciasto
Dodaj resztę mąki i cukru, miód, jajko, roztopione masło, cynamon, goździki i sól. Zagniataj 8–10 minut, aż ciasto będzie gładkie i elastyczne.
Składniki: 250 g mąka pszenna · 15 g drożdże świeże · 100 ml letnie mleko · 60 g cukier · 2 łyżki miód · 50 g masło, roztopione · 1 szt. jajko · 1 łyżeczka cynamon · ¼ łyżeczka goździki, mielone · ½ łyżeczka sól
Odstaw do wyrośnięcia
Przykryj i odstaw w ciepłe miejsce na 60 minut, aż wyraźnie urośnie.
Składniki: 250 g mąka pszenna · 15 g drożdże świeże · 100 ml letnie mleko · 60 g cukier · 2 łyżki miód · 50 g masło, roztopione · 1 szt. jajko · 1 łyżeczka cynamon · ¼ łyżeczka goździki, mielone · ½ łyżeczka sól
Połącz z bakaliami
Wyłóż ciasto na blat i stopniowo wgniataj w nie bakalie razem z płynem z moczenia. Masa będzie bardzo ciężka i lepka — bakalii jest więcej niż ciasta i tak ma być.
Składniki: 200 g suszone figi · 100 g suszone daktyle bez pestek · 150 g rodzynki · 50 g kandyzowana skórka pomarańczowa · 100 g orzechy włoskie · 50 g orzeszki pinii · 60 ml rum, brandy lub grappa · 1 łyżka otarta skórka z pomarańczy
Więcej bakalii niż ciasta — to jest zelten.Uformuj bochenki
Podziel masę na dwie części i uformuj mokrymi dłońmi dwa owalne bochenki grubości ok. 4 cm. Ułóż je na blasze wyłożonej papierem, w odstępie 8 cm.
Składniki: 200 g suszone figi · 100 g suszone daktyle bez pestek · 150 g rodzynki · 50 g kandyzowana skórka pomarańczowa · 100 g orzechy włoskie · 50 g orzeszki pinii · 60 ml rum, brandy lub grappa · 1 łyżka otarta skórka z pomarańczy
Udekoruj i garuj
Wciśnij w wierzch migdały i kandyzowane wiśnie, układając wzór. Przykryj i odstaw na 30 minut. Nagrzej piekarnik do 170°C.
Składniki: 50 g migdały w całości · 8 szt. kandyzowane wiśnie lub czereśnie koktajlowe (opcjonalnie)
Migdały i wiśnie — tradycyjny wzór na wierzchu.Upiecz i wystudź
Piecz 45–50 minut, aż bochenki będą ciemnozłote, a patyczek wyjdzie suchy. Jeśli wierzch za szybko ciemnieje, przykryj folią po 30 minutach. Studź na kratce co najmniej 2 godziny, do całkowitego ostygnięcia, a potem owiń w folię.
Składniki: 200 g suszone figi · 100 g suszone daktyle bez pestek · 150 g rodzynki · 50 g kandyzowana skórka pomarańczowa · 100 g orzechy włoskie · 50 g orzeszki pinii · 60 ml rum, brandy lub grappa · 1 łyżka otarta skórka z pomarańczy
Zanim zaczniesz
Dojrzewanie
Tradycyjnie zelten piecze się 1–2 tygodnie przed świętami i przechowuje owinięty w papier i folię w chłodnym miejscu. Smak dojrzewa, a bochenek robi się wilgotniejszy. Kroi się go cienko.
Bez alkoholu
Zamiast alkoholu namocz bakalie w soku z pomarańczy. Ciasto wytrzyma wtedy krócej — do tygodnia w lodówce.
Przechowywanie
Szczelnie owinięty zelten z alkoholem wytrzyma 3 tygodnie w chłodnym miejscu. Można go zamrozić w plastrach na 3 miesiące.
