Sambal oelek
Jeden z najprostszych spośród bardzo wielu indonezyjskich sambali i baza dla wielu innych. Nazwa pochodzi od ulek — kamiennego tłuczka, którym uciera się chili na płaskim kamiennym moździerzu. Składników jest trzy: świeże czerwone chili, sól i odrobina kwasu. Nie ma czosnku ani cukru — to czysta, owocowa ostrość. Rzecz w tym, żeby ucierać, nie blendować: blender siecze skórki i pasta robi się wodnista, a moździerz miażdży i zostawia strukturę.
Twojej pracy jest w tym 12 min.
- Przygotowanie chili 10 min
- Ucieranie 10 min
- Słoik 2 min
Krok po kroku
0 / 8 zrobioneZałóż rękawiczki
Przed pracą z ćwierć kilograma chili załóż rękawiczki. Kapsaicyna wnika w skórę i pali godzinami, a przypadkowe dotknięcie oka jest naprawdę bolesne. Mycie rąk mydłem nie usuwa jej całkowicie.
Składniki: 250 g czerwone chili · 1½ łyżeczki sól · 2 łyżki ocet ryżowy lub biały · ½ szt. limonka
Oczyść chili z szypułek
Umyj i dokładnie osusz chili, odetnij szypułki i pokrój grubo. Nasion nie usuwaj — sambal oelek je zawiera i to one dają część ostrości. Jeśli chcesz łagodniej, usuń nasiona z połowy papryczek.
Składniki: 250 g czerwone chili · 1½ łyżeczki sól · 2 łyżki ocet ryżowy lub biały · ½ szt. limonka
Szypułki precz, nasiona zostają — to część ostrości.Ucieraj chili z solą w moździerzu
Włóż chili z solą do moździerza i ucieraj okrężnymi ruchami tłuczka, dociskając do dna — w zwykłym moździerzu partiami, łącznie ok. 10 minut. Sól działa jak ścierniwo i wyciąga sok. Powstanie gruba, lśniąca pasta z widocznymi kawałkami skórki.
Składniki: 250 g czerwone chili · 1½ łyżeczki sól · 2 łyżki ocet ryżowy lub biały · ½ szt. limonka
Okrężnie, dociskając — sól jest tu ścierniwem.Nie ucieraj na gładko
Zostaw pastę grubą, z kawałkami skórki i nasion. Sambal oelek nie jest sosem — to pasta o wyraźnej teksturze. Utarty na gładko traci charakter i wygląda jak koncentrat.
Składniki: 250 g czerwone chili · 1½ łyżeczki sól · 2 łyżki ocet ryżowy lub biały · ½ szt. limonka
Dodaj ocet dla trwałości
Wmieszaj ocet i sok z limonki. Kwas hamuje rozwój drobnoustrojów i przedłuża trwałość do kilku tygodni. W Indonezji sambal często uciera się na bieżąco, do jednego posiłku, i wtedy kwas nie jest potrzebny.
Składniki: 250 g czerwone chili · 1½ łyżeczki sól · 2 łyżki ocet ryżowy lub biały · ½ szt. limonka
Posmakuj i dosól
Posmakuj ostrożnie, końcem łyżeczki. Sambal ma być ostry, słony i owocowy, z wyraźnym smakiem świeżej papryki. Jeśli brakuje wyrazistości, dodaj szczyptę soli — sól podkreśla owocowość chili.
Składniki: 250 g czerwone chili · 1½ łyżeczki sól · 2 łyżki ocet ryżowy lub biały · ½ szt. limonka
Przełóż do słoika
Przełóż do małego wyparzonego słoika, dociśnij łyżką, żeby nie było pęcherzy powietrza, i wyrównaj powierzchnię. Powietrze w słoiku to miejsce, w którym pojawia się pleśń.
Składniki: 250 g czerwone chili · 1½ łyżeczki sól · 2 łyżki ocet ryżowy lub biały · ½ szt. limonka
Dociśnięte łyżką, bez pęcherzy — tam rośnie pleśń.Przechowuj w lodówce
Zakręć i przechowuj w lodówce. Sambal oelek dodaje się łyżeczką do smażonego ryżu, makaronu, zup, marynat albo stawia się go na stole jako ostry dodatek — trochę tak, jak u nas sól i pieprz.
Składniki: 250 g czerwone chili · 1½ łyżeczki sól · 2 łyżki ocet ryżowy lub biały · ½ szt. limonka
Zanim zaczniesz
Blender, jeśli musisz
Blender działa, ale używaj pulsacji i nie dodawaj wody. Pasta wyjdzie drobniejsza i trochę bardziej wodnista. Malakser z ostrzem jest lepszy od blendera kielichowego, bo mniej siecze skórki.
Baza dla innych sambali
Sambal oelek to baza: z dodatkiem pasty z krewetek i cukru palmowego staje się sambalem terasi, z pomidorem i szalotką — sambalem tomat, a z kecap manis — sambalem kecap. Warto mieć go zawsze w lodówce.
Miesiąc w lodówce
Z octem sambal wytrzyma miesiąc w lodówce. Z czasem ciemnieje i łagodnieje. Zawsze nabieraj go czystą, suchą łyżeczką. Zamrożony w małych porcjach wytrzyma pół roku.